Thứ Hai, 20 tháng 12, 2010

TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HOÁ ĐẾN AN NINH CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Nguyễn Quỳnh Anh
                         (Đại học An ninh nhân dân)

Vấn đề an ninh con người và bảo vệ an ninh con người hiện đang là mối quan tâm đặc biệt của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Vấn đề này cũng được đề cập thường xuyên trong các diễn đàn hợp tác quốc tế. Tuyên bố của các Hội nghị cấp cao APEC (Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương) diễn ra gần đây đều xác định việc tăng cường an ninh con người là một trong những nội dung hết sức quan trọng. Tại Hội nghị cấp cao APEC lần thứ 15 ở Sydney, Australia (9/2007), Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Minh Triết đã nêu rõ: “an ninh con người là vấn đề mang tính sống còn, gắn liền với sự ổn định và thịnh vượng của mọi quốc gia và nền kinh tế”[1]. Tuy nhiên, ngày nay, an ninh con người đang chịu sự tác động mạnh mẽ của xu thế toàn cầu hoá. Những biến đổi sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội do toàn cầu hoá gây ra đã đặt an ninh con người nói chung và an ninh con người ở Việt Nam nói riêng trước những cơ hội và thử thách to lớn. Do đó, việc nhận thức đầy đủ về an ninh con người và vai trò của an ninh con người đối với quốc gia và quan hệ quốc tế; vạch ra những mặt tích cực, hạn chế mà toàn cầu hoá tác động đến an ninh con người từ đó đưa ra phương hướng giải quyết là vấn đề có tính chất cần thiết, cấp bách.
1. “Báo cáo phát triển con người” năm 1994 của Liên hợp quốc đã đưa ra quan niệm về an ninh con người là “sự an toàn của con người trước những mối đe doạ kinh niên như nghèo đói, bệnh tật và đàn áp, và những sự cố bất ngờ, bất lợi trong đời sống hàng ngày”[2]. Ngày nay, những mối đe doạ đối với con người (thất nghiệp, ma tuý, tội ác, ô nhiễm môi trường, vi phạm nhân quyền, xung đột vũ trang, khủng bố...) không còn mang tính chất riêng lẻ đối với một quốc gia, một dân tộc nhất định mà đã trở thành vấn đề phổ biến đòi hỏi phải có sự phối hợp giải quyết của nhiều quốc gia, thậm chí là tất cả các quốc gia. An ninh con người vì vậy đã trở thành tâm điểm của sự hợp tác quốc tế, trong đó, yếu tố con người được coi là nền tảng, là mục đích hướng tới để bảo vệ. An ninh con người cũng bao hàm mối liên hệ chặt chẽ với sự phát triển bền vững và vấn đề bảo vệ các quyền cơ bản của con người.
Cũng theo báo cáo của Liên hợp quốc, an ninh con người được cấu thành bởi 7 nhân tố cơ bản[3], bao gồm: 1. An ninh kinh tế; 2. An ninh lương thực; 3. An ninh sức khoẻ; 4. An ninh môi trường; 5. An ninh cá nhân; 6. An ninh cộng đồng; 7. An ninh chính trị.
An ninh kinh tế được hiểu là việc bảo đảm cho con người có thu nhập ổn định. Mối đe doạ đối với an ninh kinh tế của con người là nạn thất nghiệp. Sự phát triển của nền kinh tế tri thức và sự gia tăng dân số đã khiến một bộ phận lao động lâm vào tình trạng không có việc làm, cuộc sống của họ trở nên khó khăn. Vì thế, giải quyết tình trạng thất nghiệp, tạo công ăn việc làm cho con người chính là giải pháp cốt lõi để bảo vệ an ninh kinh tế.
An ninh lương thực là sự đảm bảo về nguồn cung cấp lương thực cho con người, không để xảy ra tình trạng thiếu lương thực. Điều này phụ thuộc vào tiềm lực sản xuất lương thực của mỗi quốc gia và những chính sách, trình độ quản lý kinh tế của chủ thể cầm quyền.
An ninh sức khỏe chỉ việc bảo đảm cho con người an toàn về sức khoẻ,  tránh khỏi hiểm hoạ bệnh tật. Để bảo vệ an ninh sức khoẻ cho con người đòi hỏi phải làm tốt công tác y tế, tích cực phòng chống dịch bệnh, tuyên truyền để con người nhận thức được việc bảo vệ sức khoẻ - “vốn quý nhất” của mình.
An ninh môi trường là sự an toàn của con người trước các mối đe dọa từ môi trường. Những đe doạ đó bắt nguồn từ hai nguyên nhân cơ bản là: do con người tạo ra và do thiên nhiên tạo ra. Bảo vệ an ninh môi trường chính là việc duy trì và bảo vệ hệ thống sinh thái, môi trường bảo đảm cho con người có cuộc sống yên ổn. Bảo vệ an ninh môi trường cũng góp phần bảo vệ an ninh lương thực, an ninh sức khoẻ cho con người.
An ninh cá nhân là sự an toàn của cá nhân con người trước những đe doạ từ bên ngoài. Các hình thức đe doạ đối với an ninh cá nhân hết sức phong phú và đa dạng (chẳng hạn như: chiến tranh, xung đột vũ trang, tội phạm, bạo lực gia đình, lạm dụng trẻ em, tệ nạn xã hội…). Để xác định đâu là mối đe doạ đối với an ninh cá nhân và đề ra cách thức giải quyết cần căn cứ vào  điều kiện cụ thể.
An ninh cộng đồng là sự an toàn của một cộng đồng dân cư. An ninh cá nhân thường gắn với an ninh cộng đồng vì con người thường gắn an ninh của mình vào trong một cộng đồng nhất định. Cộng đồng đó sẽ tạo ra sức mạnh để chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài. Nhưng sự xung đột giữa các cộng đồng cũng ảnh hưởng lớn đến sự an toàn của bản thân cộng đồng và với mỗi cá nhân sống trong cộng đồng.
An ninh chính trị là việc bảo đảm sự tôn trọng các quyền cơ bản của con người, xâm phạm quyền con người tức là xâm phạm an ninh chính trị. Có thể nói, khái niệm an ninh chính trị đã được xem xét với nghĩa rất rộng, bởi bản thân quyền con người đã bao hàm quyền chính trị. Mặt khác, an ninh chính trị còn có nghĩa là sự an toàn của con người trước hoạt động của các công cụ quyền lực trong một thiết chế chính trị chẳng hạn như: quân đội, cảnh sát…
Những điều đã trình bày ở trên là quan điểm cơ bản của Liên hợp quốc về an ninh con người, đây cũng là quan điểm được đa số các quốc gia chính thức thừa nhận. Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia do điều kiện, hoàn cảnh, chế độ xã hội khác nhau nên cách tiếp cận vấn đề này cũng ít nhiều có ý kiến khác biệt. Một số người đã tuyệt đối hoá an ninh con người, hạ thấp vấn đề chủ quyền quốc gia, cho rằng khái niệm an ninh cần thay đổi từ chỗ nhấn mạnh an ninh lãnh thổ sang an ninh con người. Theo chúng tôi, quan điểm đó không chính xác bởi con người vừa mang bản chất tự nhiên, vừa mang bản chất xã hội. Lợi ích của con người luôn gắn liền với lợi ích của cộng đồng, xã hội, gắn liền với sự ổn định và phát triển bền vững của quốc gia dân tộc mà họ sinh sống. Thực tế cho thấy khi chủ quyền quốc gia bị xâm phạm thì an ninh con người cũng không thể bảo đảm. Do vậy, không thể hạ thấp vấn đề này hoặc đề cao vấn đề kia mà phải đặt chúng trong mối quan hệ bền chặt, là tiền đề và điều kiện của nhau.
2. Quá trình toàn cầu hoá mọi mặt của đời sống xã hội đang trở thành xu hướng chung, trong đó nổi bật là xu hướng toàn cầu hoá kinh tế, hợp tác và phát triển. Trong xu thế đó, Việt Nam thực hiện chính sách đổi mới, mở cửa, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước nhằm tạo điều kiện phát triển đất nước, phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Suy cho cùng những chính sách đó của Việt Nam cũng hướng tới phục vụ con người, lấy con người làm trung tâm, vì một xã hội mà “sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người”[4], tức là hướng tới bảo vệ an ninh con người. Từ những nhận thức về an ninh con người đã được đề cập ở nội dung trên và căn cứ vào tình hình thực tế, chúng ta có cơ sở để nhận diện những mặt tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức mà toàn cầu hoá đặt ra đối với an ninh con người ở Việt Nam hiện nay, thể hiện ở một số điểm cơ bản sau:
Về cơ hội:
Thứ nhất, toàn cầu hóa đã tạo ra những cơ hội quan trọng như thị trường, vốn, khoa học - công nghệ... mà Việt Nam có thể tận dụng để phát triển kinh tế - xã hội, qua đó nâng cao khả năng đảm bảo an ninh con người.
Trong quá trình hội nhập, tham gia vào xu thế toàn cầu hoá, Việt Nam đã mở rộng được thị trường cho việc tiêu thụ hàng hoá; thu hút được nguồn vốn của các nhà đầu tư trên thế giới; đi tắt, đón đầu những lĩnh vực công nghệ hiện đại như: vi điện tử, công nghệ sinh học, vật liệu mới.... Nhờ vậy, Việt Nam đã đẩy nhanh sự hình thành và phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy xã hội phát triển. Sự phát triển về kinh tế - xã hội của đất nước là tiền đề để chúng ta có khả năng quan tâm đến con người nhiều hơn. Trước khi đổi mới, hội nhập quốc tế Việt Nam đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Sự thành công của chính sách đổi mới, mở cửa đã làm bộ mặt đất nước có nhiều thay đổi rõ rệt, an ninh con người được đảm bảo, đời sống nhân dân ngày càng nâng cao. Từ một nước thường xuyên thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới; mặc dù hiện nay thế giới đang bị đe doạ bởi “cơn bão thiếu lương thực” thì chúng ta vẫn đứng vững. Công tác xoá đói, giảm nghèo của Việt Nam cũng có những tiến bộ đáng kể, theo đánh giá của Liên Hợp quốc, Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu Thiên niên kỷ xoá đói giảm nghèo đến năm 2015 trước 10 năm[5]. Sự tiếp thu những thành tựu khoa học trên thế giới cũng giúp Việt Nam làm tốt hơn công tác bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, chúng ta đã chữa trị được nhiều căn bệnh hiểm nghèo mà trước đây không thực hiện được, đã ngăn chặn có hiệu quả nhiều dịch bệnh mới như SARS, cúm gia cầm…; tuổi thọ trung bình tăng dần (số liệu năm 2000 tuổi thọ trung bình là 67.8 tuổi, năm 2005 là 71,5 tuổi)… Cũng theo Liên Hợp quốc, “chỉ số phát triển con người của Việt Nam năm 2003 là 0,704…cao hơn nhiều so với mức trung bình của các nước kém phát triển (0,518) và xấp xỉ mức các nước có thu nhập trung bình (0,774)”[6]. Có thể nói sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước khi tham gia vào toàn cầu hoá đã phần nào đảm bảo an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh sức khoẻ cho con người…
Thứ hai, toàn cầu hoá tạo cho Việt Nam cơ hội tham gia và nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề về an ninh con người.
Như đã đề cập ở trên, ngày nay, những đe doạ đối với an ninh con người như ô nhiễm môi trường, khủng bố, ma tuý… không còn nằm trong phạm vi một quốc gia mà đã trở thành vấn đề có tính toàn cầu, đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải hợp tác giải quyết. Chính xu thế toàn cầu hóa đã liên kết các quốc gia lại với nhau gần gũi hơn, tạo ra sức mạnh chung để chống lại những mối đe doạ từ nhiều phía. Mặt khác, toàn cầu hoá cũng làm ra đời và củng cố vững chắc các thiết chế quốc tế, đặc biệt là sự ra đời của các tổ chức quốc tế trong mọi lĩnh vực. Các tổ chức này đã góp phần tích cực trong việc đảm bảo an ninh con người, giúp các nước vừa và nhỏ có vị thế ít bất lợi hơn trong quan hệ quốc tế, qua đó phát triển vững chắc, chăm lo tốt cho con người. Việt Nam là một nước đang phát triển, rất nhiều vấn đề về an ninh con người cần sự hỗ trợ của các nước phát triển hơn. Thông qua toàn cầu hoá, Việt Nam đã tham gia vào các hiệp ước hướng tới việc bảo vệ an ninh con người; tham gia vào các tổ chức quốc tế như Liên Hợp quốc, APEC, ASEAN… Nhờ đó, Việt Nam đã góp phần mình vào việc bảo đảm an ninh con người nói chung đồng thời nhận được sự giúp đỡ về nhiều mặt của cộng đồng quốc tế để có thể chống lại những mối đe doạ đối với con người như việc hợp tác bảo vệ môi trường, hỗ trợ y tế, giáo dục, đấu tranh chống các loại tội phạm quốc tế…
Thứ ba, toàn cầu hoá tạo cơ hội cho con người tiếp cận thông tin ngày càng phong phú, đa dạng, từ đó nâng cao nhận thức trong việc bảo vệ an ninh cho chính bản thân mình.
Trên thực tế, những mối nguy hiểm đối với an ninh con người có thể do tự nhiên gây ra nhưng phần nhiều lại bắt nguồn từ chính bản thân con người. Do nhận thức hạn chế nên con người không nhận ra những mối đe doạ đó hoặc tự tạo ra sự bất lợi cho mình, chẳng hạn như thiếu ý thức trong bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh, bảo vệ sức khoẻ, bảo vệ bản thân trước những tệ nạn xã hội… So với mặt bằng chung trên thế giới, trình độ nhận thức của người dân Việt Nam còn có những hạn chế nhất định, chính vì vậy việc cung cấp thông tin, nâng cao hiểu biết để nhân dân tự tạo cho mình sức đề kháng trước những hiểm hoạ đối với an ninh con người là cần thiết. Toàn cầu hoá đã góp phần vào thực hiện công việc đó, trong một thế giới phẳng với một xa lộ thông tin đa dạng, phong phú, con người có thể tự do lựa chọn những thông tin bổ ích cho bản thân mình, từ đó có những kiến thức để bảo vệ bản thân mình và người khác, thấy được những quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với công việc chung vì một xã hội tốt đẹp hơn, phồn vinh hơn.
Về thách thức:
Thứ nhất, toàn cầu hóa làm nền kinh tế Việt Nam gắn bó chặt chẽ với nền kinh tế thế giới và buộc phải chấp nhận một môi trường cạnh tranh hết sức gay gắt, từ đó nảy sinh những nguy cơ đối với an ninh con người.
Ngày nay, một trong những mối đe dọa đối với các nước là sự tụt hậu, nghèo đói…. Vì thế hội nhập quốc tế, tham gia vào quá trình toàn cầu hoá là một xu thế tất yếu. Trong quá trình hội nhập, sự phụ thuộc giữa các nước với nhau ngày càng gia tăng, sự cạnh tranh trở nên gay gắt, những nước, những doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh kém hơn thường thua thiệt và bất lợi. Điều đó dẫn đến hàng loạt các hệ quả xấu ảnh hưởng đến an ninh con người… Việt Nam là một nước đang phát triển nên trong quá trình hội nhập cũng không tránh khỏi những nỗi ám ảnh triền miên mà toàn cầu hoá mang lại. Trước hết là nạn thất nghiệp, sự phá sản của một số doanh nghiệp đã đẩy người lao động vào tình trạng không có việc làm. Điều đáng lo ngại ở đây là lao động nước ta còn hạn chế nhiều về khả năng giao tiếp, chưa được đào tạo chuyên môn một cách chuẩn mực, tinh thần trách nhiệm trong lao động còn thấp nên gặp khó khăn trong việc hội nhập với thị trường lao động thế giới. Số liệu năm 2004 cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam là 6%, năm 2007 tỷ lệ có giảm nhưng vẫn ở mức 4,2%. Toàn cầu hoá, tình trạng thất nghiệp là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự phân hoá giàu nghèo, khoảng cách giữa thành thị và nông thôn ngày một xa dần. Việc nông dân bỏ ruộng đất đổ ra thành thị kiếm việc không những làm nảy sinh những vấn đề phức tạp cho xã hội mà còn ảnh hưởng đến an ninh lương thực của quốc gia. Bên cạnh tình trạng thất nghiệp, sự phân hoá giàu nghèo… toàn cầu hoá còn làm kinh tế Việt Nam phần nào phụ thuộc vào kinh tế thế giới, do vậy mỗi khi kinh tế thế giới lâm vào khủng hoảng thì nền kinh tế Việt Nam ít nhiều cũng chịu ảnh hưởng nhất định, chẳng hạn như tình trạng lạm phát của Việt Nam hiện nay  cũng phần nào do sự tác động của nền kinh tế thế giới (tỷ lệ lạm phát của Việt Nam năm 2008 là 14,1% và chưa thấy có dấu hiệu suy giảm[7]). Mặt khác, sự gắn bó chặt chẽ, phụ thuộc vào kinh tế thế giới cũng nảy sinh những mối lo ngại về an ninh quốc gia. Các thế lực phản tiến bộ đã lợi dụng và thông qua kinh tế để gây sức ép về mặt chính trị, tiến hành các hoạt động xâm phạm an ninh và chủ quyền quốc gia. An ninh con người vì vậy cũng chịu ảnh hưởng vì an ninh con người được nhìn nhận trong mối quan hệ gắn bó với an ninh quốc gia như chúng ta đã đề cập ở trên.
Thứ hai, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tạo điều kiện cho sự phát triển và lan truyền của nhiều tệ nạn xã hội và tội phạm như buôn bán và sử dụng ma túy, tội phạm quốc tế, khủng bố quốc tế… làm tăng mối đe dọa tới sự ổn định của xã hội và sự an toàn của con người.
Quá trình hội nhập và giao lưu quốc tế với những hạn chế của nó đã phần nào làm lan truyền và gia tăng tệ nạn xã hội và tội phạm ở Việt Nam. Nhiều tội phạm có tính chất quốc tế đã xuất hiện và ngày càng hoạt động một cách tinh vi hơn. Thứ trưởng Bộ Công an Lê Thế Tiệm đã nhấn mạnh: “mặt trái của toàn cầu hóa sẽ tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện nhiều loại tội phạm mới ở Việt Nam. Đặc biệt là sự gia tăng các loại tội phạm mang tính chất quốc tế như khủng bố, tiêu thụ tiền giả, sản xuất tiêu thụ tiền giả, mua bán phụ nữ trẻ em... Trung bình mỗi năm, toàn quốc xảy ra 80.000 vụ tội phạm các loại, trong đó trên 60.000 vụ xâm phạm trật tự an toàn xã hội. Số vụ tội phạm ma túy là 11.000; tội phạm gian lận thương mại hơn 10.000”. Do mở rộng giao lưu, việc xuất nhập cảnh vào Việt Nam thuận lợi hơn trước nên nhiều tội phạm gây án ở nước ngoài rồi tìm cách chạy vào Việt Nam để ẩn náu, thậm chí còn nhiều tên tiếp tục gây án tại Việt Nam. Trái lại, một số tên tội phạm đã gây ra những vụ án nghiêm trọng tại Việt Nam rồi tìm cách trốn ra nước ngoài hòng lẫn tránh sự trừng trị của pháp luật Việt Nam. Tất cả những điều đó đã đe doạ đến cuộc sống bình yên của người dân, đe doạ an ninh của cá nhân và cộng đồng. Ngoài ra, sự gia tăng của các tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm… cũng ảnh hưởng đến an ninh sức khoẻ của con người Việt Nam, làm lây lan dịch bệnh, trong đó có căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS… Đây là mối đe doạ hết sức to lớn mà chúng ta đang phải gánh chịu.
Thứ ba, quá trình toàn cầu hóa đã và đang tác động xấu đến an ninh môi trường ở Việt Nam hiện nay.
Sự phát triển kinh tế và quá trình công nghiệp hóa diễn ra trong quá trình toàn cầu hoá đã làm cho nguồn tài nguyên thiên nhiên Việt Nam ngày càng cạn kiệt, rừng bị tàn phá, không khí và các nguồn nước bị ô nhiễm. Từ đó trực tiếp hay gián tiếp dẫn đến thiên tai, lũ lụt, thiếu nước sinh hoạt, sa mạc hóa đất đai... đe dọa an toàn cuộc sống con người và ảnh hướng xấu đến các hoạt động kinh tế - xã hội. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường Quốc hội Nghiêm Vũ Khải khi trả lời báo chí đã nói: “Theo đánh giá của nhiều chuyên gia GDP tăng 1%, chất thải tăng 3%. Nếu chúng ta tiếp tục tình trạng này, chúng ta sẽ phải trả giá rất đắt tại thời điểm hiện nay và thế hệ mai sau. Chất lượng cuộc sống sẽ giảm và không bảo đảm thực hiện được ba mục tiêu phát triển bền vững là tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường” [8]. Nhìn sang nước láng giềng Trung Quốc, một quốc gia đang phải trả giá về môi trường trong việc phát triến kinh tế nhanh của mình, Việt Nam cần thấy được nguy cơ trước mắt và buộc phải đặt vấn đề môi trường thành một trong trong các chiến lược phát triển của quốc gia. Nếu tình trạng hiện tại không kịp cải thiện, với ảnh hưởng mạnh của toàn cầu hoá, của sự phát triển của kinh tế, môi trường của Việt Nam sẽ tiếp tục ô nhiễm nặng nề hơn, con người sẽ phải sống trong sự lo sợ về bệnh tật, thiếu thốn, về những tai hoạ mà thiên nhiên sẽ gây ra... Có thể nói, vấn đề môi trường là một thách thức hết sức to lớn đối với an ninh con người mà Việt Nam phải giải quyết trong quá trình hội nhập quốc tế.
3. Trên đây, chúng tôi đã phác thảo một số nét cơ bản về sự tác động của toàn cầu hoá đến an ninh con người ở Việt Nam hiện nay. Ngoài những cơ hội mà toàn cầu hoá mang lại, có thể nói an ninh con người ở Việt Nam đang đứng trước những thử thách to lớn, đòi hỏi phải kịp thời giải quyết. Song an ninh con người là vấn đề rất phức tạp nên việc bảo đảm an ninh con người cần có những chủ trương chính sách mang tính chiến lược, lâu dài và có tầm ảnh hưởng rộng. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số phương hướng cụ thể sau:
Thứ nhất, quán triệt và phấn đấu thực hiện những nhiệm vụ bảo vệ an ninh con người mà Liên hợp quốc đã đề ra, cụ thể như: Bảo vệ cho con người tránh các cuộc xung đột bạo lực và phổ biến vũ khí; lập quỹ tạm thời về an ninh con người; thực hiện việc giao thương công bằng và bảo đảm mức sống tối thiểu cho con người, chú trọng đến công tác y tế; bảo đảm quyền con người, tôn trọng tự do lựa chọn của các cá nhân…
Thứ hai, đẩy mạnh việc hợp tác quốc tế, tham gia vào các hiệp ước quốc tế có nội dung hướng tới việc bảo vệ an ninh con người, phát huy nội lực và tranh thủ ngoại lực, kêu gọi sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế trong giải quyết những vấn đề an ninh con người có tính chất toàn cầu như: vấn đề môi trường, ma tuý, khủng bố quốc tế, tội phạm xuyên quốc gia… Trong quan hệ quốc tế chú trọng xu hướng đối thoại, tránh tối đa mọi xung đột, tất cả mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu phát triển, vì lợi ích quốc gia và an ninh con người.
Thứ ba, tích cực tuyên truyền giáo dục để toàn Đảng, toàn dân hiểu rõ được vai trò quyết định của an ninh con người đối với sự phát triển của đất nước và nhận thấy những mối đe doạ mà toàn cầu hoá đặt ra cho an ninh con người của Việt Nam từ đó có ý thức tham gia tích cực vào việc bảo vệ an ninh con người, bảo vệ chính bản thân mình. Chẳng hạn như: tuyên truyền để người dân tham gia bảo vệ môi trường, ký kết không tham gia tệ nạn xã hội…
Thứ tư, hoàn thiện hệ thống luật pháp, xây dựng một hành lang pháp lý đủ mạnh để điều chỉnh mọi hành vi trong xã hội có liên quan đến an ninh con người, đảm bảo mọi mối đe doạ đến an ninh con người đều được xử lý trên cơ sở pháp luật vững chắc… Mặt khác, xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện cũng giúp Việt Nam có những bước tiến vững chắc trong quá trình hội nhập, tránh được những rủi ro mà toàn cầu hoá gây ra.
Thứ năm, xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả những chương trình hành động quốc gia hướng tới việc bảo vệ an ninh con người, ví như: Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm, chống tệ nạn xã hội, bảo vệ môi trường, chương trình dân số quốc gia, chống mọi hành vi có tính chất bạo lực…
Thứ sáu, thực hiện tốt mọi hoạt động phúc lợi xã hội; tập trung vào việc xoá đói giảm nghèo; tạo mọi cơ hội công bằng cho các doanh nghiệp, giảm sự chênh lệch về kinh tế - văn hoá – xã hội giữa thành thị và nông thôn, đồng bằng và miền núi…; chăm lo công tác y tế, bảo vệ sức khoẻ người dân; đẩy mạnh việc giáo dục đào tạo để bồi dưỡng lực lượng lao động có năng lực và trình độ, đủ khả năng tham gia vào môi trường làm việc của thời kỳ hội nhập.
Thứ bảy, đẩy mạnh việc thực hiện dân chủ trong toàn xã hội; tạo mọi điều kiện cho người dân được thực hiện đầy đủ các quyền tự do, dân chủ, quyền con người, đảm bảo cho con người được phát triển một cách toàn diện.
Tóm lại, bảo vệ an ninh con người ở Việt Nam hiện nay là vấn đề cần phải ưu tiên thực hiện, đặc biệt là trước những cơ hội và thách thức mà toàn cầu hoá đã và đang đặt ra cho an ninh con người. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất phức tạp, cần có những chủ trương, biện pháp có tính chất vĩ mô, lâu dài, cần thiết phải huy động được sức mạnh tổng hợp của cả yếu tố nội lực và yếu tố ngoại lực. Trên cơ sở những phương hướng chung đã nêu phải cụ thể hoá thành những cách làm, bước đi phù hợp với tình hình thực tế nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ con người, đưa đất nước phát triển bền vững. Song, việc bảo vệ an ninh con người phải được tiến hành một cách chủ động với ý nghĩa phòng ngừa là cơ bản, bởi an ninh con người chỉ mang tính tích cực khi khi tiến hành các biện pháp phòng ngừa hơn là can thiệp khi khủng hoảng đã nổ ra.



Nguyễn Quỳnh Anh - GV Đại học An ninh nhân dân
Đ/c    : Trường Đại học An ninh nhân dân, Q. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh
ĐT    : 0982233480

[2] United Nations Development Program, "New Dimensions of Human Security," in Human Development Report 1994, tr.23.
[3] United Nations Development Program, "New Dimensions of Human Security," in Human Development Report 1994, tr.24 - 33.
[4] C. Mác và Ph. Ăngghen: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.4, tr. 628.
[5] Ban tư tưởng – văn hoá Trung ương: Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr. 23.
[6] Ban tư tưởng – văn hoá Trung ương: Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Sđd, tr. 24.


NHẬN DIỆN VÀ PHÊ PHÁN NHỮNG LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC VẤN ĐỀ QUYỀN CON NGƯỜI, TUYÊN TUYỀN PHÁ HOẠI TƯ TƯỞNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

                  Nguyễn Quỳnh Anh
                              (Bộ môn Mác - Lênin)
Việt Nam sau 20 năm đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể nhưng cũng đối mặt với những khó khăn, thử thách lớn. Các thế lực thù địch vẫn ráo riết thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình” chống phá sự nghiệp cách mạng của nước ta trên mọi phương diện mà trước hết là lĩnh vực tư tưởng. Chúng ra sức tuyên truyền các luận điệu xuyên tạc với mưu đồ làm phai nhạt ý thức hệ, chia rẽ mối quan hệ máu thịt giữa Đảng Cộng sản với nhân dân ta, làm suy yếu khối đại đoàn kết toàn dân tiến tới chuyển đổi chế độ chính trị, “giành chiến thắng mà không cần chiến tranh”. Thủ đoạn thâm độc mà các thế lực thù địch đã sử dụng thành công ở một số nước và đang áp dụng để chống Việt Nam là chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”. Chính nhân vật chống cộng khét tiếng của Mỹ là Brêdinxki đã thừa nhận cuộc đấu tranh hiện nay là cuộc đấu tranh bằng “khối óc và con tim”, cần khai thác triệt để lá bài “nhân quyền” tạo sức ép “thúc đẩy sự thay đổi chính trị một cách êm thấm từ bên trong”. Thông qua nhiều phương tiện thông tin như mạng internet, báo chí chống cộng, các thế lực thù địch không ngừng mở các chiến dịch đòi tự do, nhân quyền, đa nguyên, đa đảng. Chúng giật dây cho những con rối chính trị bước lên “diễn đàn dân chủ” tuyên truyền cho cái gọi là “nhân quyền tư sản”, bóp méo sự thật, vu cáo, bịa đặt hòng tạo ra một hình ảnh Việt Nam vi phạm nhân quyền nghiêm trọng. Những luận điệu sai trái, xuyên tạc vấn đề quyền con người ở Việt Nam hiện nay có thể nhận diện ở một số điểm chính như sau:
Thứ nhất, tuyệt đối hoá tự do cá nhân, nhấn mạnh yếu tố cá nhân mà bỏ qua việc xem xét mối quan hệ giữa quyền cá nhân với quyền của cộng đồng, xã hội từ đó cổ suý cho quan niệm tách nhân quyền ra khỏi chủ quyền quốc gia, hoặc đối lập nhân quyền với chủ quyền quốc gia, cho rằng “nhân quyền cao hơn chủ quyền” vì vậy cần phải “hy sinh chủ quyền quốc gia cho nhân quyền”.
Thứ hai, vu cáo chính quyền Việt Nam vi phạm nhân quyền, không dân chủ, đàn áp tôn giáo, phân biệt đối xử với các dân tộc dân tộc thiểu số, bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận, bắt giam và xét xử không theo chuẩn mực quốc tế đối với những người mà chúng gọi là "hiệp sĩ đi đầu" trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ "tự do", "dân chủ", "nhân quyền".
Thứ ba, thổi phồng những yếu kém, khuyết điểm của ta, cho rằng đó là khuyết điểm mang tính bản chất không thể khắc phục trong xã hội xã hội chủ nghĩa, quy mọi sai lầm vào vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chỉ trích Đảng độc đoán, chuyên quyền, từ đó đòi xoá bỏ Điều 4 của Hiến pháp năm 1992 quy định về vị trí và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong hệ thống chính trị của đất nước.
Đưa ra những luận điệu đó, các thế lực thù địch hướng đến những mục tiêu như: làm mơ hồ và thay đổi nhận thức người dân về vấn đề nhân quyền, đề cao nhân quyền hơn chủ quyền, khuyến khích chủ nghĩa cá nhân phát triển; khoét sâu những mâu thuẫn giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân ta; chia rẽ khối đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, cực đoan dẫn đến hình thành tâm lý xã hội bất ổn, mong muốn và trông chờ một sự thay đổi chính trị. Kịch bản đó đã diễn ra ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX. Do vậy, chúng ta phải hết sức cảnh giác, không được mơ hồ, chủ quan trước những âm mưu và hoạt động lợi dụng vấn đề nhân quyền của các thế lực thù địch . Cuộc đấu tranh bảo vệ nhân quyền và chống địch lợi dụng vấn đề nhân quyền chính là biểu hiện của cuộc đấu tranh giai cấp nhằm bảo vệ những thành quả cách mạng mà chúng ta đã dày công vun đắp, bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ cuộc sống yên vui và hạnh phúc của nhân dân. Trước hết phải nhận diện được bản chất vấn đề nhân quyền và vạch trần âm mưu ý đồ của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề nhân quyền, chỉ ra tính chất sai trái, bịa đặt của chúng.
Khái niệm quyền con người đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử, ngay khi con người bắt đầu tự ý thức về mình như một bộ phận đặc thù của tự nhiên song nó chỉ được định hình và thể hiện bằng pháp luật khi giai cấp tư sản giành được vị trí thống trị xã hội. Tư tưởng phổ biến của nhiều quốc gia tư sản hiện nay là thừa nhận quyền con người là quyền tự nhiên, mang tính bẩm sinh của con người, tuyệt đối hoá tự do cá nhân và “quyền tư hữu thiêng liêng” đi đến chỗ chỉ nhấn mạnh yếu tố cá nhân trong quan niệm nhân quyền. Đây chính là nền tảng tư tưởng mở đường cho luận điểm đề cao nhân quyền hơn chủ quyền, cắt nghĩa cho việc các thế lực thù địch can thiệp một cách thô bạo vào công việc nội bộ của những quốc gia độc lập.
Việc tuyệt đối hoá mặt tự nhiên của nhân quyền là sai lầm và phản khoa học vì con người không chỉ tồn tại với tư cách là con người tự nhiên mà còn mang bản chất xã hội. Con người không phải là thực thể ngủ im trong vỏ ốc, trong một thế giới khép kín đầy bí ẩn mà là con người sống trong một thời đại nhất định, một xã hội nhất định, có những quan hệ xã hội hết sức phong phú và phức tạp. C. Mác từng viết: “Con người không phải là một sinh vật trừu tượng đâu đó ẩn nấp ngoài thế giới. Con người chính là thế giới con người, là nhà nước, là xã hội”1. Do vậy, mỗi con người phải có trách nhiệm và gắn bó với xã hội, với cộng đồng, quốc gia mà mình sinh sống. Điều này đồng nghĩa với việc quyền con người phải thống nhất với  vận mệnh dân tộc và chủ quyền quốc gia, chỉ khi quốc gia có chủ quyền thì vấn đề nhân quyền mới được đảm bảo. Như vậy, không thể có chuyện “nhân quyền cao hơn chủ quyền”, việc tuyệt đối hoá các quyền cá nhân sẽ gây phương hại cho xã hội khi có các thế lực theo đuổi những giá trị riêng vì mục đích, ý đồ của mình mà bất chấp sự phản đối của các lực lượng tiến bộ.
Lịch sử cách mạng Việt Nam đã khẳng định mối liên hệ hữu cơ giữa nhân quyền và chủ quyền quốc gia. Khi đất nước còn đắm chìm trong màn đêm nô lệ, quằn quại dưới ách thống trị của thực dân, đế quốc thì những giá trị nhân quyền như “tự do”, “bình đẳng”, “bác ái” mà chúng mang đến khai hoá cho nhân dân ta là “nhà tù”, “rượu cồn và thuốc phiện”, là sự đàn áp đẫm máu và dã man… Là một dân tộc phải chiến đấu bền bỉ, đổ bao máu và nước mắt để vươn lên giành lại chủ quyền dân tộc, giành quyền sống và quyền mưu cầu hạnh phúc, hơn ai hết chúng ta hiểu rằng quyền con người là thành quả đấu tranh lâu dài của nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên thế giới, chỉ khi nào giành được độc lập tự do, quyền tự quyết cho dân tộc mình thì nhân dân mới được hưởng những quyền cơ bản của con người.
Mỉa mai thay, các thế lực từng gieo rắc bao tang thương, mất mát cho nhân dân của nhiều quốc gia dân tộc lại tự cho mình quyền để đánh giá, phán xét tình hình nhân quyền của các quốc gia có chủ quyền khác. Bộ Ngoại giao Mỹ hàng năm vẫn thực hiện một thông lệ hết sức kỳ quặc là công bố bản báo cáo về tình trạng nhân quyền thế giới, trong đó thường xuyên phê phán Việt Nam vi phạm nhân quyền. Hơn thế nữa, Hạ viện Mỹ còn thông qua “Đạo luật nhân quyền cho Việt Nam”, vi phạm trắng trợn những nguyên tắc pháp lý đã được ghi rõ trong Hiến chương Liên hợp quốc, đó là không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác, tôn trọng quyền dân tộc tự quyết và bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia... Hai Công ước cơ bản về quyền con người năm 1966 cũng khẳng định quyền dân tộc tự quyết chính là điều kiện cơ bản tiên quyết để đảm bảo quyền con người của tất cả các quốc gia. Những hành động thiếu thiện chí này đã tạo ra một tiền lệ nguy hiểm trong quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia độc lập, gây trở ngại đến quá trình bình thường hoá giữa hai nước Việt - Mỹ. Trước khi phán xét quốc gia khác tại sao Mỹ không tự hỏi vì sao lại bị gạt ra khỏi Uỷ ban nhân quyền của Liên hợp quốc? Thật nực cười khi cho rằng, chiến tranh chính là phương thức để xuất khẩu “nền tự do kiểu Mỹ”. Quyền được sống trong độc lập tự do là thiêng liêng nhất của mỗi con người, khi quyền sống bị tước đoạt thì “tự do” sẽ đi về đâu, chẳng lẽ là ở các linh hồn vất vưởng bên những đống hoang tàn, đổ nát. Với những hành động vi phạm nhân quyền của mình, Mỹ không bao giờ đủ tư cách áp đặt một tiêu chuẩn nào về nhân quyền để buộc quốc gia khác phải tuân thủ, mọi hành động can thiệp thô bạo vào nội bộ của một quốc gia có chủ quyền đều đi ngược lại với tiến bộ xã hội và cần phải bị lên án.
Việt Nam sau 20 năm đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, đủ sức vươn mình ra biển lớn hoà cùng xu thế hội nhập của thế giới. Những thắng lợi quan trọng trong lĩnh vực đối ngoại của đất nước năm 2006 như tổ chức thành công Hội nghị APEC, được kết nạp làm thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)… đã thể hiện rõ nét chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là nâng cao tinh thần đoàn kết quốc tế sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau. Về vấn đề nhân quyền, đường lối nhất quán của Đảng Cộng sản Việt Nam là tất cả vì sự nghiệp giải phóng con người, vì quyền con người đích thực tuy nhiên chúng ta cũng kiên quyết đấu tranh chống mọi sự can thiệp, mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm làm suy yếu tiến tới lật đổ chế độ ta. Những thành tựu về mặt nhân quyền mà Việt Nam đã đạt được là hết sức to lớn mà không một ai có thể phủ nhận được.
Sau gần một thế kỷ bị xâm lược, quyền con người bị tước bỏ, dân tộc Việt Nam đã giành được độc lập. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và việc khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã đánh dấu sự tiến bộ về mặt quyền con người. Mở đầu bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2 – 9 – 1945, chủ tịch Hồ Chí Minh đã trích dẫn bản Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776 : “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”(2). Từ đó Người khẳng định: "tất cả các dân tộc thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do"(3). Lời tuyên bố hùng hồn đó đã đặt cơ sở cho việc thực hiện quyền con người ở Việt Nam. Dân tộc Việt Nam đã thực sự thoát khỏi thân phận nô lệ, được hít thở không khí của một quốc gia độc lập, được chăm lo phát triển một cách toàn diện. Hiện nay, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đang ra sức phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” nhằm thực hiện ngày càng tốt hơn, đầy đủ hơn các tiêu chí về quyền con người trong điều kiện, hoàn cảnh mới. Về mặt pháp lý, quyền con người đã được thể hiện và bổ sung ngày một hoàn thiện trong các bản Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Việt Nam cũng tham gia hầu hết các Công ước quốc tế về quyền con người, trong đó có hai công ước cơ bản là Công ước quốc tế về các quyền dân sự chính trị và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hoá (năm 1966). Trên bình diện vĩ mô, Nhà nước ngày càng thể hiện vai trò của mình trong phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, đời sống vật chất và tinh thần người dân nâng lên, làm giảm đi sự bất bình đẳng về kinh tế, trình độ dân trí và văn hoá…
Theo báo cáo của cơ quan phát triển Liên hợp quốc (UNDP), chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam luôn được nâng cao, cao hơn cả chỉ số phát triển kinh tế. Cụ thể: năm 1991 chỉ số HDI là 0.498, năm 2002 là 0.688, năm 2004 là 0.691 và năm 2005 là 0.708. Điều đó phản ánh được sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước Việt Nam trong phát triển con người, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội ngày càng tốt hơn. Những cố gắng của Việt Nam trong việc xây dựng đất nước, chăm lo cho con người đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Không phải ngẫu nhiên mà Việt Nam được bầu vào Uỷ ban nhân quyền của Liên hợp quốc và được đánh giá là nước giải quyết thành công nhất việc xoá đói, giảm nghèo, được các nước Châu Á đề cử làm ứng cử viên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cho năm 2008…
Về vấn đề tôn giáo, Đảng và Nhà nước ta khẳng định tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân và sẽ cùng tồn tại với dân tộc. Đại hội X của Đảng đã chỉ rõ: “Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, theo không theo tôn giáo của công dân, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo pháp luật. Đoàn kết đồng bào các tôn giáo khác nhau, đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo”(4). Đảng và Nhà nước đã tạo mọi điều kiện để các tôn giáo hoạt động bình thường theo pháp luật, sống “tốt đời, đẹp đạo”, cùng nhân dân cả nước phấn đấu xây dựng một xã hội hạnh phúc, phồn vinh. Hiện nay có khoảng 21.830 nơi thờ tự của các tôn giáo có hệ thống đang sinh hoạt, trong đó có khoảng 14.550 ngôi chùa, 5.456 nhà thờ Thiên chúa giáo, khoảng 500 nhà thờ đạo Tin lành, hơn 1000 thánh thất Cao đài, 89 thánh đường Hồi giáo...Ngày 25.1.2007, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thăm Vatican và tiếp kiến Giáo hoàng Benedict XVI. Những số liệu và sự kiện trên bằng chứng rõ ràng của sự tôn trọng quyền dân chủ, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhà nước Việt Nam. Nhà bình luận Radolêry cũng thừa nhận: không hề có chuyện đàn áp tôn giáo, chính phủ Việt Nam cho phép mọi người dân thờ cúng theo những tôn giáo mà họ lựa chọn, việc tham gia hoạt động tôn giáo trên toàn quốc tiếp tục tăng lên đáng kể.
Đối với vấn đề dân tộc, Đảng ta khẳng định: “Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc có vị trí chiến lược lâu dài trong sự nghiệp cách mạng nước ta. Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ”(5). Trên quan điểm đó, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương chính sách nhằm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, xoá đói giảm nghèo, nâng cao trình độ dân trí, phát huy bản sắc văn hoá tốt đẹp của các dân tộc, chống mọi biểu hiện kỳ thị, hẹp hòi, chia rẽ dân tộc.
Việc thực hiện chính sách dân tộc của Nhà nước Việt Nam đã và đang mang lại những kết quả to lớn, nhất là trong thời kỳ đổi mới. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội ở các vùng đồng bào dân tộc ít người và miền núi đã có những kết quả rõ rệt. Từ 10 năm nay, tăng trưởng kinh tế tại các địa phương có nhiều dân tộc ít người luôn đạt tỷ lệ 8-10% năm (cao hơn mức tăng trưởng toàn quốc), số hộ đói, nghèo giảm mạnh từ 60% xuống còn 25,9%.
Cơ sở hạ tầng phát triển khá nhanh. Đến nay, hầu hết các địa phương vùng dân tộc ít người đã hình thành mạng lưới giao thông từ tỉnh đến huyện, xã; 97,42% số xã có đường ô tô đến trung tâm xã; 100% thị xã - tỉnh lỵ, 98% số huyện và 64% số xã có điện lưới. Tất cả các huyện trong vùng dân tộc ít người đều có trung tâm y tế và trên 93,5 % số xã vùng dân tộc ít người và miền núi có trạm y tế (trong khi cả nước mới đạt 90%).
Hệ thống giáo dục phổ thông phát triển nhanh tại vùng đồng bào dân tộc ít người và việc dạy tiếng dân tộc được đưa vào chương trình giảng dạy trong các trường phổ thông ở khu vực dân tộc ít người. Hiện có 99,5% số xã có trường tiểu học, trên 60% cụm xã có trường phổ thông cơ sở, các huyện đều có ít nhất một trường phổ thông trung học. Hệ thống trường dân tộc nội trú (theo chế độ miễn phí và nhà nước chu cấp ăn, ở…) ngày càng mở rộng và hoàn thiện….
Như vậy, căn cứ vào đâu để các thế lực thù địch bịa đặt chuyện chính quyền Việt Nam phân biệt đối xử với các dân tộc thiểu số.
Để viện dẫn cho luận điệu Việt Nam đàn áp tôn giáo, kỳ thị dân tộc, bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận của nhân dân, chúng đưa ra những nhân vật đã bị pháp luật Việt Nam xử lý, biến những phần tử này thành những chí sỹ yêu nước thông qua những tên gọi mỹ miều như “hiệp sỹ”, “chiến sỹ đấu tranh cho tự do dân chủ”. Thực tế, đây chỉ là những phần tử phản động đội lốt tôn giáo, dân tộc, những phần tử bất mãn, cơ hội chính trị hoạt động chống phá sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, gây phức tạp an ninh trật tự của đất nước, đi ngược lại với lợi ích dân tộc. Pháp luật Việt Nam khoan dung, độ lượng nhưng cũng rất nghiêm minh, chúng ta xét xử các phần tử đó theo đúng các trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định, được dư luận trong và ngoài nước ủng hộ thì làm sao gọi đó là vi phạm chuẩn mực quốc tế.
Toàn bộ những thành tựu về quyền con người mà Việt Nam đã đạt được ghi nhận công lao hết sức to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam. Lý luận và thực tiễn cách mạng ngày càng khẳng định vững chắc rằng chỉ đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản chúng ta mới có thể tiến tới chủ nghĩa xã hội, mới đảm bảo được quyền con người và xây dựng được nền dân chủ thật sự cho nhân dân. Tuy nhiên, đất nước ta quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội từ một xuất phát điểm thấp, đây là thời kỳ giao thời giữa cái cũ và cái mới, giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu nên chắc hẳn cũng còn có nhiều sai lầm, khuyết điểm, điều quan trọng là chúng ta biết nhận ra những sai lầm và tích cực khắc phục, sửa chữa. Việc các thế lực thù địch cố tình bới móc, thổi phồng khuyết điểm, đổ lỗi cho sự lãnh đạo của Đảng, đòi xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng không hề có mục đích xây dựng mà chỉ là sự nhìn nhận thiên kiến mang ý đồ đen tối mà thôi.
Bước sang thế kỷ XXI, hoà cùng xu thế hội nhập, toàn cầu hoá, Việt Nam kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội vì đó là con đường mang lại quyền con người, mang lại ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân như chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong muốn. Chúng ta khẳng định rằng sự lựa chọn con đường phát triển và thể chế chính trị của mình là đúng đắn, là quyền thiêng liêng của mỗi quốc gia dân tộc. Những thành tựu trong chăm lo quyền con người của Việt Nam đã phủ nhận mọi sự xuyên tạc, bóp méo, chứng tỏ rằng những luận điệu đó chỉ là những hành động lạc lõng thể hiện mưu đồ bất chính của các thế lực thù địch,  hiếu chiến, phá hoại hoà bình, phản bội lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng về vấn đề quyền con người tuy có nhiều khó khăn, phức tạp nhưng với tinh thần đoàn kết một lòng của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta tin chắc sẽ thắng lợi, không một thế lực nào có thể ngăn cản được sự nghiệp cách mạng mà chúng ta đã lựa chọn.
---------------------------------------------
(1). C. Mác và Ph. Ăngghen: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, T1, tr. 569.
(2), (3). Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội 2004, T.4, tr.1.
(4). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội 2006, tr. 122.
(5). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội 2006, tr. 121.

Chủ Nhật, 5 tháng 12, 2010

GỢI Ý ÔN THI NGUYÊN LÝ 1 - CĐ TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN
Học phần 1 – Dành cho Cao đẳng khoá 4

1.     Điều kiện, tiền đề ra đời của Chủ nghĩa Mác – Lênin.
     a. Điều kiện kinh tế - xã hội
     b. Tiền đề khoa học tự nhiên:
              - Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
              - Thuyết tiến hóa
              - Thuyết tế bào
     c. Tiền đề lý luận
              - Triết học cổ điển Đức
              - Kinh tế chính trị học cổ điển Anh
              - Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp
2.     Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, rút ra ý nghĩa phương pháp luận
     a. Định nghĩa vật chất – ý thức
              - Định nghĩa vật chất
              - Ý thức là là sự phản ánh năng động sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc con người, là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan.
     b. Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức:
              - Vật chất quyết định ý thức
              - Ý thức có thể tác động trở lại đối với vật chất
     c. Ý nghĩa phương pháp luận
              - Tôn trọng thực tế khách quan, xuất phát từ thực tế khách quan
              - Phát huy tính năng động chủ quan của ý thức
3.     Nội dung nguyên lý mối liên hệ phổ biến, rút ra ý nghĩa phương pháp luận
     a. Khái niệm mối liên hệ, mối liên hệ phổ biến
     b. Tính chất của mối liên hệ
              - Tính khách quan
              - Tính phổ biến
              - Tính đa dạng
     c. Ý nghĩa
              - Quan điểm toàn diện
              - Quan điểm lịch sử cụ thể
        4.     Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi dần dần về lượng thành những thay đổi về chất và ngược lại, rút ra ý nghĩa phương pháp luận.

     a. Khái niệm chất, lượng, độ, bước nhảy, điểm nút
     b. Quy luật lượng chất
              - Lượng đổi chất đổi
              - Chất đổi tác động ngược lại đến lượng
     c. Ý nghĩa
              - Tích lũy về lượng để thực hiện bước nhảy về chất
              - Chống chủ quan, nóng vội
              - Chống bảo thủ, trì trệ
5.     Quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất. Liên hệ đến sự vận dụng quy luật này của Đảng ta.
     a. Khái niệm phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất
              - PTSX: Cách thức sản xuất ra của cải vật chất trong một giai đoạn lịch sử nhất định
              - LLSX: Quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất vật chất.
              - QHSX: Quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất vật chất.
     b. Nội dung quy luật:
              - Khái quát tính chất, trình độ của LLSX
              - Vai trò quyết định của LLSX đối với QHSX
              - Sự tác động trở lại của QHSX đến LLSX
     c. Vận dụng quy luật của Đảng ta
              - Công nghiệp hóa – hiện đại hóa để xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội.
              - Xây dựng nền kinh tế hang hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, định hướng XHCN.
    
6.     Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội. Từ đó rút ra ý nghĩa phương pháp luận.
     a. Khái niệm TTXH, YTXH
     b. Mối quan hệ TTXH, YTXH
              - Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội:
                        + TTXH như thế nào, YTXH như thế ấy
                        + TTXH thay đổi, YTXH thay đổi theo.
              - Tính độc lập tương đối của YTXH
                        + Lạc hậu
                        + Vượt trước
                        + Kế thừa
                        + Sự tác động qua lại giữa các hình thái YTXH
                        + Ý thức XH tác động trở lại TTXH
     c. Ý nghĩa (SGK)
7.     Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp. Liên hệ đến cuộc đấu tranh giai cấp ở Việt Nam
     a. Khái niệm giai cấp, đấu tranh giai cấp
     b. Vai trò của đấu tranh giai cấp
     c. Liên hệ đến cuộc đấu tranh ở Việt Nam